Вершы беларускіх паэтаў

Нацыянальны паэтычны партал

Уваход

Раiм наведаць


Каб дадаць спасылку
на Ваш сайт, пiшыце ў
зваротную сувязь

Лічыльнікі

Ян Чачот

czaszot.gif
Нарадзіўся 7 ліпеня 1796 года ў вёсцы Малюшычы Навагрудскага павета ў сям'і арандатара. Маленства прайшло ў маёнтку графа Тызенгаўза, дзе яго бацька быў аканомам. Пачатковую адукацыю атрымаў у Навагрудскай дамініканскай школе. У 1815 г. паступіў на аддзяленне маральных і палітычных навук Віленскага універсітэта. Але не маючы сродкаў на плату за навучанне праз год пакінуў вучобу і ўладкаваўся ў Віленскае бюро па ўпарадкаванні архіваў князёў Радзівілаў. У 1818 г. становіцца членам тайнага таварыства філаматаў. Пасля выкрыцця царскімі ўладамі віленскіх студэнцкіх згуртаванняў у 1823 г. зняволены ў Віленскую турму, потым сасланы на Урал, дзе адбываў турэмнае зняволенне ў крэпасці Кізіл, у 1825 г. пераведзены ў Уфу, у 1831 - у Цвер. Толькі праз 10 гадоў паэту дазволілі вярнуцца на Беларусь. На радзіме ён працаваў сакратаром кіраўніцтва Бярэзінскім каналам, бібліятэкарам у графа Храптовіча. У філамацкі перыяд захапіўся стварэннем вершаў на роднай мове, і яго творы карысталіся вялікім поспехам на пасяджэннях таварыства. На паэтычным турніры, які адбыўся 21.12.1818 г., Чачот прызнаны трэцім паэтам пасля А. Міцкевіча і Т. Зана. У 1819 ён напісаў некалькі беларускамоўных імянных вітанняў і драматычных сцэнак, заснаваных на беларускім фальклоры, у тым ліку "Да пакіньце ж горла драць", "Едзеш, міленькі Адам". Адначасова з беларускімі вершамі Чачот працягваў пісаць і на польскай мове. У гэты час ён стварыў лібрэта аперэты "Малгажата з Зембаціна", вершаваную гісторыю Літвы і Польшчы, рамантычныя балады "Свіцязь-возера", "Мышанка", "Навагрудскі замак", "Калдычэўскі шчупак". У аснове яго балад былі паданні, якія паэт чуў у дзяцінстве на Навагрудчыне. Гэтымі творамі ён праславіўся як паэт-фалькларыст і ўвайшоў у гісторыю беларускай літаратуры. У в. Бортнікі на Навагрудчыне ён запісаў і склаў цэлы зборнік беларускіх народных песень (не захаваўся). На працягу 1837-46 паэт сабраў і выдаў у Вільні 6 фальклорных зборнікаў "Сялянскія песні", куды ўвайшло каля 1000 песень у перакладзе на польскую мову і ў арыгіналале ўласна беларускія вершы, а таксама - прыказкі і прымаўкі, слоўнік беларускай мовы (200 слоў). Чачот перакладаў на польскую мову творы з англійскай, французскай паэзіі. Ён - аўтар кніг "Аповесці для маладых дзяўчат" (Вільня; 1845) і "Некаторыя заўвагі, якія асабліва датычацца стылю трэцяй песні "Анафеляс", з "Вітаўтавых баёў" П.Крашэўскага" (Вільня, 1846).Nike Air Max


Сярэдняя: 4.3 (22 галасоў)
Пташка, пташка, Скуль ляціш ты - Ці не з нашых Ніў? Каб пачуць мне Што аб мілай, Я б шчаслівы Быў. Мо была Ў яе садочку? Ці не стрэла Там Той найгожай, Да якой бы Паляцеў я Сам? Ці не чула Выпадкова Ты хоць колькі Слоў Той, якая Не выходзіць З маіх юных Сноў? Ах ты, пташка, Адлятаеш - У якую ж Даль? Мне пакінула Ізноў тут Па наймілай Жаль.New Balance


Сярэдняя: 4.1 (7 галасоў)

Вёска любая мая ты!
    Часам сумна мне бывае,
Ды тваiм праходжу полем -
    Сум умомант той зьнiкае.
 
Стрэну там дзяцей вясковых -
    Хоць адзежка iх у латах,
Столькi шчырасцi чысьцюткай
    Бачу ў мiлых вачанятах!
 
- Як жывеш пане Стафане?
    Усьмiхаецца Сьцяпанка.
Там - Алесь, а там Вiктося,
    Што зардзелася, там - Янка.
 
Пасьвяць сьвiнак тут, авечак
    Гэты - з пужкаю гуляе,
Тая ў'е вянок з валошак.
    Той скацiнку ў гурт зьбiрае.
 
Там - Гануська-гаспадынька
    З Iзабэлкай каля пашы
Шчыра бульбiны зьбiраюць,
    Што выкопвае Лукашык.
 
Iх, сяброў маiх маленькiх,
    Бачыць рад я на палетках -
Зьмiтрака, Марцiнка, Юрку
    Дамiцэлю i Пракседку.
 
Iх усiх вiтаю шчыра,
    Грушку iм даю цi яблык.
Хто раней паглядваў скоса
    На мяне, цяпер - мой сябра.
 
Хай жа вас сам Бог гадуе,
    Вам дае здароўе, шчасьце,
Ад людзей пашану, ўвагу,
    Зьберагае ад напасьцi.
 
Падрастай, народ маленькi,
    Гаспадынькi, аратаi.
Адарыць мне вас няма чым -
    Шчырым сэрцам адараю.

Nike Shop


Сярэдняя: 5 (5 галасоў)
Глянь у поле - там дзяўчынка з бараной танцуе. Як у такт яна ступае, як канём кіруе! Што ў яе за павароты! Што за гнуткасць стану! На красу такую толькі б любавацца пану! На мяне ёй сорам глянуць. Памажы ёй, Божа! Ды і так у шчырай працы Бог ёй дапаможа. На мяжу жаўрук спусціўся - хоць на паўхвілінкі Не здалёк, а зблізку танец паглядзець дзяўчынкі. Шкода толькі: знекуль вецер наляцеў халодны, Ды і конь яе нядужы - доўга быў галодны. Божа! Дай хоць добрых коней аратаям нашым. Каб жылі яны, як людзі. Плёну полю, пашам. Мілы танец, што чаруе вока ў час натхнёны, Ды мілейшы той, што ўсім нам хлеб дае штодзённы. Пасля танца, што між сценаў, - толькі пыл курыцца, Па Франусіным жа танцы - збажына кусціцца.Nike Air max Dominate