|
|
Апошнія вершы
За каўнер я трымаў тую ноч
да апошняй хвіліны цемры.
Не жадаў адпускаць яе прэч —
да канца верыў, будзе мне вернай.
Ненавісны бліскучы прамень
сцёр сляды яркіх зор у пакоі,
апрануў на сябе новы дзень —
у тым святле мне ўсё чужое.
У чорнай каве ўся горыч яе…
Не былі мы ніколі сябрамі.
У белым кубку на самым дне
асядае запал паміж намі.
https://t.me/idyllic4/161
У вачах тваіх беларускіх
ні Марс, ні Зямля, ні Плутон —
а палоскі звышновых пачуццяў,
і Венеры пякельны агонь.
Я не ведаю, хто ты такая —
зорка, дзяўчына ці чорт?
Сваёй сілай людзей заклікаеш
трымаць беларускі фронт.
Як працуе твая навука,
назіраю і шчыра дзіўлюсь:
як ты робіш магічныя трукі,
услаўляючы Беларусь.
https://t.me/idyllic4/160
Даўно няма дажджоў
І хмар няма на небасхіле,
І сонца так пячэ ўжо,
Што больш няма ніякай сілы.
А бухнеш з берага ў Дняпро
Ў яго прыемнае абняцце,
І не дагоніць тут ніхто,
Калі захоча паспрачацца.
І луг цяпер звініць-пяе
На ўсе лады і пералады.
І дзядзька Ціт мяне заве,
Каб я прыводзіў стог да ладу.
І я бягу ва ўсе духі
Наперагонкі з ветрам гонкім.
"Эй, дзядзька, ты мяне махні
По-над морем туман,
Кое-где огоньки,
По его берегам
Вдоль сидят рыбаки.
А по небу плывет
Свет осенней зари,
Солнце тихо встает
Там, за краем земли.
И леса, и поля
Словно в сказочном сне,
И деревня моя,
И деревня за ней.
Меж лесов и холмов
На широкой низине
Из красивых домов,
Красно-белых и синих,
Был построен поселок.
Здесь гуляли волки
И бродили медведи.
За холмом у реки
И сегодня, как прежде,
Сидят рыбаки.
Солнце всходит, туман
Опадает росой,
Ранний житель Степан
С отточенной косой
Шел косить за курган.
На вопрос мой "Куда?"
Усмехнулся лукаво:
Мол, сам знаешь куда -
Отросла ведь отава -
Для буренки еда.
Я ведаю месца,
дзе можна схавацца,
цябе там кахаюць,
там лёгка смяяцца.
Цені чужыя
не ходзяць па следзе,
і самыя лепшыя
раніцы ў свеце.
Нікому не трэба
нічога тлумачыць —
ты роўна такая,
якой сябе бачыш.
Там можам аднойчы
з табою сустрэцца —
ты пусціш у сэрца,
я пакажу месца.
https://t.me/idyllic4
Не буду, не змагу, не абяцаю —
У шчасці быць і быць у бядзе.
І клятву даць не пажадаю —
Ні зараз, ні ў іншы дзень.
Паабяцаю табе сонца —
А будзе ліць халодны дождж.
І спрэчкі з крыўдамі бясконца —
І трэба будзе хаваць нож.
Не абяцаю вечнай згоды,
Не абяцаю жыць без слёз.
І думка, што згублю свабоду,
Для маёй скуры, як мароз.
Не абяцаю, што заўсёды
Цярпліва буду ўсё прымаць.
Геленджык
Геленджык – мой горад казка,
І ніякія Небраскі,
Вашынгтоны, ці Нью-Йоркі
Не раўня тваёй той горкі,
Дзе напісана камнямі:
“Ленін з намі!”
“Ленін з намі!”
Сонца ходзіць у прасторы,
Ажываюць людзі, горы,
І красуецца бясконца
Ў моры сонца…
Геленджык – красавец века,
Сатварэнне чалавека.
І на той гары камнямі
“Ленін з намі!”
“Ленін з намі!”
Ён жыве у нашых сэрцах,
На прасторы сонца ззяе,
Гучна вецер шапаціць.
То бярозку ён ласкае,
То ў імшарах зашуміць.
То гучаннем меладычным ціха песеньку спяе
І ў кожнае акенца ён з любоўю зазірне.
Серые в клеточку глаза
Меня бессовестно пленили.
Мне не причинили зла
И радости не подарили.
Я ушел, оставив все, как есть,
Позором не окутав молодицу.
И сохранил достоинство и честь,
Животворящую криницу.
Ліцейка
Мо, тысячу дэталей
Сягоння трактар умяшчае.
А колькі іх? Дакладней
Адзін канструктар знае.
Ёсць дэталі простыя,
Крывыя, ці прамыя,
Затверджаныя ГОСТамі,
Законамі такімі.
А ёсць складаныя дэталі:
Іх начарціць
Не проста,
Яшчэ цяжэй зрабіць,
Стрымаць тэхправілы і ГОСТы.
Напрыклад, блок цыліндраў:
Вялікія, масіўныя дэталі,
Становіцца за брак даволі крыўдна
Ці з чугуна яны,ці яны са сталі.
Якое шчасце, калі чакаюць…
І халадэча – не халадэча!
Насамрэч, шчасце, калі жадаюць
Ды, менавіта, з табой сустрэчы.
На небе хмары, як дым, знікаюць,
Праменьчык сонца мільгнуў стрыжонкам...
І гэта шчасце, калі чакаюць
Цябе да хаты ці муж, ці жонка..
І кошка грэе табе пантофлі,
Шкварчыць патэльня на кухні ўтульнай,
Сцякаюць потам па шыбах кроплі
І бляск пяшчоты з вачэй матулі.
Васількі – ля пшаніцы,
Васількі – ля ячменю.
Іх насенне раскідаў
Хтосьці зверху са жмені.
Яны колер свой сіні
Пазбіралі з Сусвету,
З рэк, азёрнае плыні,
Сметанковага лета.
Іх жытнёвае поле
На арэлях гайдала.
Сонца летнім прыволлем
З вышыні іх вітала.
Васількі называюць
Беларусы валошкай.
З іх вяночкі пускаюць
Плыць купалаўскай ночкай.
Яны з лёсам зрасліся
Пахне ў жніўні вёска
Зернем, караваем.
Сумным адгалоскам
Водар далятае,
З ноткамі дзяцінства,
З песняй маладосці,
Дзе гады прабеглі,
Дзе чакалі ў госці…
Шчырасць рассявала
Сонейка палеткам.
Жыта прыпявала:
– Прыязджайце дзеткі,
Да свайго парогу
Ды да роднай нівы,
Дзе сваю дарогу
Пачынаў шчаслівы!
За ракой, ля гаю ¬–
Сполахі-зарніцы
Ў хованкі гуляюць
Над ляском Крыніцы.
У кожнага з нас
З нараджэння ёсць кут,
Што лепшы за ўсе,
Даражэйшы на свеце,
Дзе знойдзеш прытулак
Заўжды ад пакут,
І сонца табе
Нават з хмары засвеціць.
У кожнага ёсць
З нараджэння зямля,
Якая чакае
І кліча ў дарогу,
Туды, дзе пяе
Табе ветрык здаля,
І сцежка бяжыць
Да старога парогу.
У кожнага ёсць
Свой садок малады,
Дзе ў глебу садзілася
Першае дрэўца,
У кіпцюрах смугі,
Напэўна, кожны быў
Дзе ў панцыры снягі
І колер дзень згубіў,
Дзе задубеў, памёр
З ружовым золак твой,
І, морак, як бабёр,
Грызе і рве настрой.
І дзень нямы, сляпы,
Бы толькі уваскрос,
Дзе клопатаў снапы
Ты ўзвальваеш на воз.
Чужыя і свае –
Табе вязці, сушыць...
Нам Бог жыццё дае,
Каб навучыць нас жыць.
Ці ў кіпцюрах смугі,
Ці ў золаце бяроз,
– Перачакай, перацярпі –
Вучылі, спачувалі...
– На накавальні бі сярпы!
Вяслом сячы па хвалі!
Ніхто твой дзень не пражыве,
Ніхто не пераплача,
Бо човен твой яшчэ плыве
І кроў цячэ гарачай...
– Пераступі, перамарудзь –
Так раілі з ахвотай.
– Няхай дурныя жылы рвуць,
А ты хітруй употай.
Адным кажы, другім вяжы,
Вышэй прыступка будзе,
Да сэрца праўду прывяжы –
Я глыбей і глыбей
Перахоўваю мары.
Надалей і далей
Перацягваю дні.
Я даўно не баюся
Нябеснае кары,
Не чакаю нічога
Ад моўнай радні.
Кожны з нас пражывае
Сваё вымярэнне.
І для кожнага сцежка
Да хаты свая.
Адчуваецца боль
Толькі ў момант гарэння.
Калі не за сябе,
Тады боль – удвая.
Мір такі, які ёсць,
Яго не перайначыш.
Не бывае хлусні
Проста так, без людзей.
Репутация
Баба ехала на станцию
Потеряла репутацию:
Конь помчался у кювет,
Баба с воза –
Бабы нет.
Появилась вдруг в больнице
С болью сильной в пояснице.
Баба милая моя,
Не садись ты на коня,
А то очутишься в больнице
С болью резкой в пояснице.
27-07-2026г.
Сярэдні мой палец
узняты да неба
на вашыя «нельга»,
на вашыя «трэба».
Вам — шэрыя хмары,
і вечны дазор.
А я выбіраю
іншы прастор.
https://t.me/idyllic4
Іолча
Маё вялікае сяло
Іолча. І гэта праўда.
Калі заснована яно,
Ніхто не скажа нам дакладна.
Паміж рэчак і бугроў,
І кустоў цяністых,
Сярод птушак і звяроў
Вырас домік камяністы.
Хто зрабіў? – Ці Флор, ці Ясь –
Гэта не вядома.
Ці ён пан, ці ён князь –
Гаспадар ля дома.
І побач з ім раслі дамы
Ўжо з бярвенняў чыстых
І з’яўляліся кумы
Ад розных дзетак галасістых.
Прайшлі суровыя вякі
Іолча
Маё вялікае сяло
Іолча. І гэта праўда.
Калі заснована яно,
Ніхто не скажа нам дакладна.
Паміж рэчак і бугроў,
І кустоў цяністых,
Сярод птушак і звяроў
Вырас домік камяністы.
Хто зрабіў? – Ці Флор, ці Ясь –
Гэта не вядома.
Ці ён пан, ці ён князь –
Гаспадар ля дома.
І побач з ім раслі дамы
Ўжо з бярвенняў чыстых
І з’яўляліся кумы
Ад розных дзетак галасістых.
Прайшлі суровыя вякі
Я быў малы…
Без хвалявання
ў дарозе лёгка засынаў.
А раніцай у цёплым ложку,
у бяспецы вочы адкрываў.
Здавалася, праз сон глыбокі…
што яснавокі велікан
лёгка бярэ мяне на рукі,
магутны, як пад'ёмны кран.
Вакол заўсёды былі цуды.
А шлях дадому быў гульнёй.
І толькі зараз разумею:
што цуды тыя - тата мой.
Вось так бярэш чужую стому
на свае плечы без размоў
Гэй,рэбяты!
Гэй, рэбяты, лёд шырокі!
Вылязай з-за печкі!
Адзявай канькі на боты
І гайда на рэчку.
Зазвініць там звонка шайба,
Толькі клюшак лязг.
Будзе крыўда, будзе праўда,
Будзе ўсё у нас.
І да самае да ночы
Будзем мы гуляць.
Хто ахвочы? Хто ахвочы?
У шарэнгу стаць!
1993г.
Сенажаць
Якая спёка і спакой
На Дняпры стаяць у маі!
І іх у гэты час вясной
Ніхто ніяк не парушае.
І водар кветак лугавых,
Як мёд, на вуснах застывае.
І шчэбет птушак маладых
Да сяла ўжо далятае.
Усе дамашнія работы
Даўно закончаны паспешна.
На луг мы едзем на суботнік
З вясёлай песняю канечне.
Мы, шасцікласнікі, на конях
Без сядла і пакрывала
І вупраж, зжатая ў далонях,
Зіма шуміць
Зіма шуміць, зіма гудзе
У голлях дрэў і правадах,
А дзесь вясна ўжо ідзе
Па сёлах і гарадах.
1993г.
Ні сукенка, ні памада,
ані позірк, ані ўздых —
не падмануць: я пазнаю
сваю зорку між чужых.
Лёс прымусіў нас сустрэцца —
немагчыма разлюбіць.
Пачашчана б’ецца сэрца,
побач з ёй мне светла жыць.
Бо не ў колерах вясёлкі,
не ў агнях начных дарог —
а ў святле адзінай зоркі
я за крокам раблю крок.
https://t.me/idyllic4
Жорны эпох
У кожным жарце ёсць
доля праўды.
Трамп хоча захапіць Грэнландыю,
Лепш захапіць Марс –
Ён больш гэтай Грэнландыі
Ў тысячу раз.
Што тут? Ільды да мароз.
А там – золата і брыльянты,
Тут можаш адмарозіць сабе нос,
А там – каралеўства Трампа.
Няма там немцаў, французаў, англічан,
Ніхто насуперак не стане.
А калі стане які-небудзь балван,
Ніхто не ведае шляху свайго:
Кароткай ці доўгай дарогі,
І як жа прайсці па каменнях яго
Без стомы і без трывогі.
І бацька, і маці з любоўю сваёй
Да цябе, як да роднай крывінкі,
Пакажуць у дарозе жыццёвай тваёй
Знаёмыя ім сцяжынкі.
На іншыя шляхі ты не звяртай:
Бацькоўскі - ён самы сумленны.
І будзе твой шлях, нібыта той рай,
Хаця, можа быць, і каменны.
Якая спёка і спакой
Стаяць над Прыпяццю ў маі!
І іх у гэты час вясной
Ніхто ніяк не парушае.
Стаіш на беразе ракі,
Нібыта ў казачнай краіне:
Бялеюць чыстыя пяскі,
Сінеюць роўныя нізіны.
З духмяных кветак чысты мёд
Збіраюць пчолкі клапатліва,
Жучкі,нібыта без турбот,
Паўзуць спакойна і маўкліва.
Дзе салавей з галінак дрэў
Пархне над рэчкай невысока,
Віхора радасны павеў
Маша
(паэма)
Не знаюць людзі маладыя,
Не помняць людзі ўжо старыя,
Як жылі пасля вайны.
Старых жа памяць пакідае,
А хто што – небудзь памятае,
Дык напісаць ужо не можа:
Рука дрыжыць, рука не тая
І аўтаручка выпадае.
Ды трэба трохі напісаць
Ад сэрца шчыра расказаць.
. . .
Зорка ў небе зіхаціць
І ў акно маё глядзіць.
Мо, паслухаць казку хоча
Радзіма мая, я кахаю цябе
Ты мой супакой у глыбокай журбе
Ты сонейка, ветрык і неба.
І больш мне нічога не трэба.
Ратуеш ты нас – мы ратуем цябе.
Ты матчынай ласкай – мы цябе ў вайне.
Спрадвеку было гэта з намі.
Ляціш над зямлёй журавамі.
Ты зорачка свету, красуня мая
Цябе я люблю да апошняга дня.
Па матывах “Шахматнай навелы” Штэфана Цвейга
Чакаю на неба, чакаю на зоркі
Ў душы яшчэ знічка надзеі гарыць
Не перапахаць мяне вам на разоркі
Пакуль не спыню ў акіяне мар плыць
Пакой 3 на 3, памёр час пад прымусам
Сцінанне ў душы пад цішыні акорд
Гамуюцца[ Га́матна (дыял.) - незручна, муляе штосьці (Слуцкі раён)] думкі пад белым абрусам
Трымаюся шчэ і іду на рэкорд
Казаў нам Сыс: не маем права
Пісаць пра рэчкі і лясы
Калі ў краіне кепска справа,
Кнута на целе паласы
Гараць у печцы нашы мары
Вяртаюсь да вытокаў тэм
Знаёмых. Сціснуты абшары,
Мардуюць сэнс жывых марфем.
Пляскаты бераг Мора Словаў.
На ім будуюць дамбу тым,
Забыў хто спадчыну і сорам,
Ператварыць каб памяць ў дым.
Не страцілі бо да Парнаса
Шлях у народзе шчэ, жывем.
І, цудам Божым, мы абцасам
П'ю водар кветак лугавых
Ля Дняпра у цёплым маі
І песні птушак маладых,
Што прыляцелі з гаю.
Паселі на галінках тонкіх,
Іх ветрык ласкавы гайдае.
І шчэбет радасны і звонкі
Па лузе зранку рассыпае.
А воды сінія Дняпра
Бягуць кудысь да мора.
Іх неспакойная ігра
Хвалюе ў небе зоры.
Кіпарыс і Камелія
Вабіць поўдзень цеплынёю,
Сонечнымі днямі,
Першазданнасцю сваёю,
Сінімі гарамі,
Аб якія б*ецца мора
Хвалямі крутымі
І ныраюць з неба зоры
Ў цёмныя глыбіні.
І дэльфіны чарадою
Коцяцца па моры,
З неба сонца залатое
Аблівае горы
Светам ціхім і пяшчотным
Стрэлы-кіпарысы
І камелій цвет дрымотны,
Жоўтыя нарцысы.
Вабіць поўдзень цеплынёю,
Хараством прыроды
І магчымасцю сваёю
Казбек і Шат – сябры навек
(Новая эпоха)
Я Каўказ не весь аб*ехаў,
Але многа дзе бываў.
Ля магутнага Казбека
Доўга ў роздуме стаяў.
Як вы помніце: гарамі
Вечна славіцца Каўказ,
І садамі-гарадамі
Славен ён цяпер у нас.
А дамы, як тыя кветкі,
Распускаюцца ў гарах,
І замест прыскальных клетак
Устае за гмахам гмах.
Сонца ззяе на прасторы,
Хоць рукой яго бяры.
І стаяць суседкі горы-
Табе не крыўдна, сябар мой, за мову,
Якой мы адцураліся амаль?
Саромеліся гутаркі вясковай
І здраджвалі табе, мой родны край.
Табе не крыўдна, юны мой нашчадак,
Не ведаць маці роднай карані?!
Не смакаваць ламанцы на каляды
І не загадваць коніку: «Гані!»
Паменшыў час бабулін век у вёсках –
Пустыя хаты, лаўкі і двары…
А мы калісь апранутыя проста
Пайшлі адтуль, з вясковай дзетвары.
Позірк, які не даруе
і не заўважае жартаў.
Лёс, які больш не ўратуе,
бо ратаваць не варта.
Дражнілі чырвонай анучай
упэўненыя, што ў бяспецы.
І вось ужо ім балюча —
іголка, уваткнутая ў сэрца.
Наступствы — міргнеш і прапусціш.
Трымай адно вока адкрытым.
Не існуе неўміручых
пад небам заўсёды блакітным.
Святар, што смакуе слова,
ведае таямніцу:
не так страшна кроў на далонях,
Беларусам
Табе не крыўдна, сябар мой, за мову,
Якой мы адцураліся амаль?
Саромеліся гутаркі вясковай
І здраджвалі табе, мой родны край.
Табе не крыўдна, юны мой нашчадак,
Не ведаць маці роднай карані?!
Не смакаваць ламанцы на каляды
І не загадваць коніку: «Гані!»
Паменшыў час бабулін век у вёсках –
Пустыя хаты, лаўкі і двары…
А мы калісь апранутыя проста
Паэма аб кузні
Частка1.
Шуміць – гудзе завод вялізны,
Шматгалосы, многазычны
Ад ранку аж да ночы позняй.
І ў гэтым шуме, вельмі розным,
Пазнаеш ты абавязкова
Свой родны цэх безпамылкова.
Бо цэхі розныя бываюць,
Хто там працуе, добра знаюць.
Ды самы значны цэх – кавальскі.
Вядома, гэта кут не райскі:
Няма там казачных паўлінаў,
Не чутны посвіст салаўіны,
Ляцеў па небе малады анёл
Глядзеў у дзіцячы позірк
Калісь ты нарадзіўся тут
Сярод азёр I соснаў
Хістауся час, змяняуся свет
Пусціуся хмель I солад
Тады замыславаты лёс
Прывеў цябе у горад
Дзе тая сіла, дзе сямья
Тыя сябры, у зорах
Яны прадалі усіх тваіх жывел
Калі ты зъехаў у горад
Бацькоускі дом стаіць цяпер пусты
Ліхтар на ім патухшы
На дрэвах што садзілі вы
Мой трэнд - нясці любоў праз мову,
Дзе слоава мае сэнс, а сэнс пра мову,
Дзе азначае Беларус, не назву трактара,
А шчыры досвед: дзе нарадзіўся стаў дарослым,
Дзе спачываў пускаў карэнні,
Шукаў праз вобразы натхненне:
Купала, Колас Багдановіч,
Нарэшце цёзка пафамільны-Адамовіч.
Мой гайд-пашырыць светапогляд,
Для тых, хто дбае шчыра мову,
Пазнаўшы смаку дараванку,
Праз дранік,смажанку,мачанку,
Вось знічка неба пакідае,
Такі яе ўжо, пэўна, лёс.
У жытнім полі дагарае,
Спусціўшыся да нас з нябёс.
Яе апошняе маленне
Ледзь чуецца ў начной цішы,
Калі жыцця свайго сталеннем
Гуляюць разам дзве душы.
Адной душы настрой пануры,
Кахае з подыхам дажджу
Душу другую – сына буры,
Мяцежную яго душу.
Яе душа ўмяшчае шчасце,
Каханнем звязана наскрозь.
Яго душа палае жарсцю,
Адтуль шугае раптам злосць.
Да сябе ўсё вабіла квяцістая чаромха
І няма прывабнейшага цвету па вясне.
Маці гаварыла, дасталася б жонка
Болей самавіцей, працавіцей мне.
Маці перапрала шэрую кудзеліцу
І, не папракаючы, мне гаварыла зноў
А жаніцьба нікуды не дзенецца,
Як не мінаваці сівізны гадоў.
Ці за ўсё аддзячыш добрую нявестку?..
Гаварыла маці зноўку не ў папрок.
Ты не забывайся, дасылай мне звестку,
Халупа, рашпіль і маліны,
Ды восень – шэрая пара.
Ішла па выпасе скаціна
Зноў паслухмяна да двара.
А ля двара нямая прызба,
Тут не жывуць гаспадары.
Ніхто ля сажалкі не выйдзе,
Дзе колісь былі бровары.
Спявае вецер калыханку,
І час маркоціцца ўначы.
Яшчэ ніхто не здолеў Янкаў
Купалаў верш перамагчы.
Па снезе зыбкім крочу,
Хавае ён сляды.
На шлях узбіцца б з ночы...
Не выбіцца б з хады...
А ногі да калена
Правальваюцца ў снег,
I кроў застыла ў венах,
І час марудзіць бег.
Мне б сцежачку ці болей,
Каб крочыць удваіх.
Каб пульсавала ўволю
Жыццё падчас адліг.
Жыццёвы крок не першы,
Зраблю з апошніх сіл.
Мае заменяць вершы
Не дадзеных мне крыл.
Чырвоны шар
спыніў свой рух
за крок
да вечнай цемры.
Ніхто ў свеце
не пачуў,
як пстрыкнуў
затвор стрэльбы.
Праз мамчын дом,
у дзіцячы сад —
туды,
адкуль з’явіўся.
Сябрам,
паніклым у палях,
я абяцаю
сніцца.
Слупок святла
астатні час
на міг
здушыў у абдымках.
Схавала цемра
страх у вачах
за чорнаю
карцінкай.
telegram: @idyllic4
Я апынуўся быццам у гасцях,
І сэрца б’ецца ў невядомай стоме.
Над горадам павіс савецкі сцяг,
І рэха слоў на той жа самай мове.
Тут можна толькі сесці і маўчаць,
На крэсле тым, што нехта вам адзначыў.
Нічога не чапаць і не кранаць —
ківаць у адказ удзячна — не іначай.
Тут слова вольнае палохае, як грэх,
Яно гучыць чужым і недарэчным.
Маўчы мацней і будзь цішэй за ўсіх,
Вее вецер ураджай,
Маці сіта соўгае
А у наш у хлебны край
Ёсць дарога доўгая.
Матчын пагрубеў убор,
Што ж у восень восем спраў.
Тэлефонны прыгавор –
Ехаў каб ураджай збіраў.
Ураджай не камяні,
Хутка ён збіраецца.
Ад парога да раллі
Не жыццём жа маяцца.
Пад дажджом прамок картуз,
Засталася спадчына:
На стале ляжыць абрус,
Грэе слова матчына.
Вецер выветраў імён
З памяці, што з логава.
|